Sắc Tướng Đừng Xem, Giữ Tánh Không

Cảm ngộ về câu nói:

Vào một ngày Tết Việt Nam, mình đi tham quan cùng với gia đình. Vào ngày hôm đó, tôi may mắn được đọc, may mắn được nghe một câu nói của các bậc giác ngộ: "Sắc tướng đừng xem, giữ tánh không". Giữa rất nhiều câu nói, nhưng tôi chỉ tâm đắc và tôi nhớ câu nói này, và nó vẫn luôn hiện trong tâm trí của tôi, thường xuyên nhắc nhở bản thân tôi. Mặc dù tôi chưa hiểu hết hàm ý ở đằng sau câu nói này, bởi vì đây là một câu nói của các bậc giác ngộ. Nhưng tôi hiểu được phần nào, bởi vì tôi có được nghe trong triết lý giáo dục nhận thức mà tôi đang được học tập, và trên hành trình trưởng thành tôi đang ứng dụng.

Những bậc tiền bối, những cao nhân, những thầy cô, những thiện tri thức đi trước cũng chia sẻ thông qua “ba hệ quy chiếu chuẩn”, có hệ quy chiếu cấu trúc con người, mượn góc nhìn của tôn giáo. Trong cấu trúc con người có một khái niệm gọi là Tánh không nội tâm. Nó làm cho tôi liên kết đến câu nói "Sắc tướng đừng xem, giữ tánh không" này.

Trọng Điểm Về Sắc Tướng Và Tánh Không

Dưới đây là sự cảm ngộ và viết lại của tôi, kết hợp với lời giải thích của vị thiện tri thức, về cái hiểu đối với câu nói: Sắc Tướng Đừng Xem, Giữ Tánh Không.

“Sắc tướng” là tất cả những gì ta thấy, nghe, cảm nhận được: hình dáng, tiền bạc, địa vị, con người, cảm xúc… Nói rộng ra là toàn bộ thế giới hiện tượng.

“Đừng xem” không phải là “không nhìn”, mà là đừng chấp, đừng cho đó là thật, là bền, là quan trọng tuyệt đối.

“Giữ tánh không” là bản chất rỗng rang, không cố định của mọi sự vật.

Giữ tánh không nghĩa là:

• Tâm không dính mắc.
• Không bị cuốn theo được – mất.
• Nhìn mọi thứ đúng bản chất: có đó nhưng không thật có.

Câu này giúp tôi hiểu một điều: Sống giữa cuộc đời nhưng không bị cuộc đời trói buộc.

Con người khổ không phải vì “sắc tướng”, mà vì chấp sắc tướng:

• Thấy tiền giữ mãi sinh lo.
• Thấy người thân sợ mất sinh khổ.
• Thấy danh muốn hơn người sinh tranh.

“Không” không phải là không có gì, mà là không cố định, luôn biến đổi.

“Giữ tánh không” không phải là: Lạnh lùng, Vô cảm, Bỏ đời. Mà là:

• Tâm vẫn thương – nhưng không dính.
• Sống hết lòng – nhưng không khổ vì kết quả.

Đó là trí tuệ của bậc giác ngộ: Thấy mọi thứ rõ ràng, nhưng không bị cuốn vào.

“Sắc tướng đừng xem, giữ tánh không” là một câu ngắn, nhưng chứa cả một con đường chân lý. Nếu hiểu cạn, ta thấy đó là lời khuyên buông bỏ; nhưng nếu đi sâu, đó là chìa khóa để thoát khổ ngay giữa cuộc đời này.

Buông Chứ Không Phải Bỏ

“Sắc tướng đừng xem” không phải là quay lưng với cuộc đời, mà là thấy mà không dính. Ta vẫn sống, vẫn yêu, vẫn làm việc, vẫn xây dựng gia đình, nhưng không để tâm mình bị trói buộc vào những gì vốn dĩ vô thường. Bởi mọi sắc tướng đều thay đổi: người hôm nay còn bên ta, ngày mai có thể rời xa; điều ta cho là chắc chắn, thực ra lại mong manh.

Chính vì vậy, “giữ tánh không”. “Tánh không” không phải là trống rỗng hay hư vô, mà là bản chất không cố định của mọi sự vật. Mọi thứ tồn tại là do duyên hợp, nên khi duyên tan thì hình tướng cũng đổi thay. Hiểu được điều này, tâm ta không còn bám víu, không còn tuyệt vọng khi mất, cũng không còn kiêu ngạo khi được.

Không nên lấy “tánh không” để chấp nhận mọi thứ. Cũng không nên vì chuyện đó mà đánh mất chính mình.

Ứng Dụng Vào Hiện Thực Cuộc Sống

Cũng chính nhờ điều này giúp tôi phần nào đó trong cuộc sống trở nên nhẹ nhàng hơn. Vì có những lúc những mâu thuẫn, có vui vẻ, có thành tựu, có thành công, có thất bại, dù có được hay mất đi thì tôi hiểu đó chỉ là những hình tướng mà thôi.

Bản chất vạn vật có hình tướng nhưng đừng có chấp vào nó. Nó có hình tướng nhưng đừng có chạy theo nó và đừng có cố giữ lấy nó, bởi vì nó có được thì nó sẽ mất được, nó vui được thì cũng buồn được.

Khi nội tâm của chúng ta khởi được tánh không thì vạn vật trở về bản chất của nó là tính không.

Vốn dĩ con người hay một câu nói của họ nói ra, bản chất nó có tính không nên nó không có vấn đề gì hết. Nhưng khi nó chạm đến, nó đi vào trong nội tâm của con người thì nó có thể dính vào cảm xúc, nó có thể dính vào sự phán xét, cái hiểu, cái biết, cái nhìn nhận của con người, nên hình tướng đó nó không còn là sự chân thật của câu nói đó nữa.

Từ một người mà tôi hay bị chấp vào những câu nói của người khác. Nghe một câu, người ta khen thì vui. Nghe một câu, người ta chửi thì buồn. Và nó bị dính những cái câu đó vào trong tâm trí rất là nhiều năm tháng. Nhưng khi hiểu được cái điều này thì mình đã bắt đầu buông được dần dần.

Nên khi con người khởi được tánh không nội tâm, thì:

• Nghe câu nói đó, biết đang nghe, bản chất của câu nói đó có tính không, nên không có vấn đề gì.
• Thấy một người nào đó, thì biết đang thấy, thì bản chất người đó có tính không nên cũng không có vấn đề gì.

Thì làm gì có mâu thuẫn, làm gì có vấn đề? Nếu như chúng ta làm được điều này thì cuộc sống nhẹ nhàng.

Tuy nhiên bản thân tôi hiện tại, cũng không phải lúc nào tôi cũng làm được điều đó, nhưng ít nhiều cuộc sống của mình cũng nhẹ nhàng hơn rất nhiều.

Trong cấu trúc con người ở phần 3 hệ quy chiếu chuẩn tôi cũng nhận được khái niệm về 16 tánh người, trọng điểm có tánh tham tánh tưởng, nên cái nghe cái thấy của con người về vạn vật đã dính vào tham tưởng. Nếu khởi được tánh không nội tâm thì không còn dính vào tham tưởng, lúc đó trạng thái nội tâm cân bằng, thấy nghe nói biết mọi thứ nhưng không dính mắc. Không chối bỏ, không trốn chạy, không đè nén, không phán xét, không phân tích, không tranh luận đúng sai, đối diện với tất cả nhưng nội tâm rất an vui.

Là con người thì tôi vẫn luôn có mục tiêu có phấn đấu nhưng khi cần thì buông cho nó nhẹ, khi nhẹ rồi lại quay lại cầm lên.

Lưu ý: đây là bài học và cảm ngộ của tôi và điều tôi ứng dụng được. Còn tần sâu của đạo lý xin mời quý anh chị cảm thụ và đóng góp vào nhé.