Trong nhiều năm tôi có cơ hội được đồng hành cùng các ba mẹ trong các hội nhóm phụ huynh, tôi gặp một câu hỏi lặp lại rất nhiều lần từ các bậc cha mẹ:
“Lúc nhỏ con tôi rất lanh lợi, tò mò và hoạt bát. Nhưng càng lớn con lại càng rụt rè, ít sáng tạo và luôn chờ người khác chỉ dẫn. Vì sao lại như vậy?”
Nhiều cha mẹ nghĩ rằng nguyên nhân đến từ chương trình học, môi trường xã hội hay công nghệ.
Nhưng sự thật mà tôi quan sát được sau nhiều năm làm việc với trẻ em là:
Phần lớn sự tự tin và khả năng tư duy của trẻ được hình thành từ cách cha mẹ đồng hành với con mỗi ngày.
Điều đáng tiếc là rất nhiều cha mẹ yêu con rất nhiều… nhưng lại vô tình làm những điều khiến khả năng của con bị thu nhỏ lại.
Có 4 điều nếu cha mẹ thay đổi, trẻ có thể trở nên tự tin và thông minh hơn rất nhiều.
1. Đừng Làm Thay Những Điều Con Có Thể Tự Làm
Rất nhiều cha mẹ vì thương con nên thường làm giúp con mọi thứ: từ việc nhỏ trong sinh hoạt cho đến việc học.
Nhưng khi người lớn làm thay quá nhiều, trẻ sẽ dần mất cơ hội rèn luyện khả năng suy nghĩ và giải quyết vấn đề.
Não bộ của trẻ phát triển mạnh nhất khi trẻ được thử – sai – và tự tìm ra cách làm.
Một đứa trẻ loay hoay buộc dây giày hay xếp một món đồ có thể mất vài phút...
Nhưng chính vài phút đó đang giúp não bộ của trẻ học cách tư duy.
Trẻ không cần một người làm thay mọi thứ.
Trẻ cần một người tin rằng mình có thể làm được.
2. Lời Nói Của Cha Mẹ Xây Dựng Hoặc Phá Vỡ Sự Tự Tin Của Trẻ
Trong quá trình tiếp xúc với nhiều gia đình, tôi nhận ra một điều:
Những đứa trẻ tự tin thường lớn lên trong môi trường mà cha mẹ khích lệ, ghi nhận nhiều hơn chỉ trích.
Khi trẻ làm sai, phản ứng đầu tiên của người lớn thường là:
“Con làm gì vậy?”
“Sao con làm mãi không được?”
Những câu nói tưởng chừng rất bình thường... nhưng lặp lại nhiều lần sẽ khiến trẻ bắt đầu nghĩ rằng mình “không đủ giỏi”.
Thay vào đó, chỉ cần một câu hỏi nhẹ nhàng như:
“Con nghĩ lần sau mình có thể làm khác đi thế nào?”
Câu hỏi này giúp trẻ học cách suy nghĩ, thay vì sợ hãi.
3. Trẻ Cần Trải Nghiệm Nhiều Hơn Là Chỉ Học Lý Thuyết
Trẻ em không học tốt nhất bằng việc nghe giảng.
Trẻ học tốt nhất khi được trải nghiệm.
Khi trẻ được chạy nhảy, khám phá thiên nhiên, chạm vào đồ vật, đặt câu hỏi và thử nghiệm, não bộ của trẻ phát triển khả năng quan sát, tưởng tượng và sáng tạo.
Nhiều nghiên cứu cho thấy những trải nghiệm thực tế trong những năm đầu đời có ảnh hưởng rất lớn đến khả năng tư duy sau này của trẻ.
Đôi khi chỉ cần:
- Cùng con đi dạo
- Cùng con nấu ăn
- Cùng con sửa một món đồ nhỏ
Những trải nghiệm đó đã giúp trẻ học được rất nhiều điều về thế giới.
4. Trò Chuyện Với Con Mỗi Ngày Là Món Quà Lớn Nhất
Một trong những điều đơn giản nhưng có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến sự phát triển của trẻ là... trò chuyện.
Khi cha mẹ trò chuyện với con, trẻ không chỉ học cách nói mà còn học cách suy nghĩ và diễn đạt cảm xúc.
Những câu hỏi đơn giản trước khi ngủ như:
“Hôm nay điều gì làm con vui nhất?”
“Hôm nay con học được điều gì mới?”
“Ngày mai con muốn thử điều gì khác?”
Những cuộc trò chuyện nhỏ như vậy giúp trẻ phát triển tư duy, cảm xúc và khả năng tự nhìn lại bản thân.
Tôi nhận ra một bài học rất sâu sắc:
Cha mẹ không cần trở thành những người hoàn hảo.
Cha mẹ chỉ cần trở thành những người đồng hành đủ kiên nhẫn để cho con cơ hội lớn lên.
Khi cha mẹ thay đổi cách nhìn và cách đồng hành, điều kỳ diệu thường xảy ra:
Đứa trẻ không chỉ trở nên thông minh hơn.
Đứa trẻ bắt đầu tin vào chính mình.
Và đó chính là nền tảng quan trọng nhất cho tương lai của con.
Bình Luận (0)