Trang Chủ Về WPE Quỹ Đồng Hành Lan Tỏa Tri Thức Nhân Sinh Góc Nhìn Hoạt Động Phụng Sự Xã Hội Bản Tin Đại Sứ Đại Sứ WPE Thư Viện Từ Điển Nhân Sinh
← Từ Điển Nhân Sinh
Khái niệm

Hội Đồng Môn

Định nghĩa

Hội đồng môn là tổ chức hội của những bạn học, được lập ra để tổ chức phân chia của cải đóng góp giúp đỡ thầy và tỏ lòng biết ơn với gia đình thầy. Có một người đứng đầu Hội gọi là “Trưởng Tràng”. Những quy tắc của Hội không được quy định và ghi chép thành văn nhưng được chấp hành nghiêm túc. Những người bạn học gần nhau lại vì tình và nghĩa, tồn tại cả lúc sinh thời thầy và lúc thầy đã quá cố. Họ có trách nhiệm giữ gìn phẩm chất cho nhau, gìn giữ lòng biết ơn với thầy dạy để khắc sâu quan niệm đạo đức “Quân, Sư, Phụ”, “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư” của lễ giáo phong kiến.

Bùi Minh Hiền, Nguyễn Quốc Trị: Lịch sử giáo dục Việt Nam, Nxb. Đại học Sư phạm, Hà Nội, 2023, tr. 21.

Khái niệm liên quan Nghĩa Phẩm Chất Giáo Dục

Lời Hay Ý Đẹp

1

Mạnh Tử giảng: - Nếu anh không trao đổi sản phẩm, đem món dư của mình mà đổi lấy món mình thiếu thốn, thì nông dân sẽ thừa thãi lúa thóc, mà người đàn bà dệt vải sẽ dư vải. Nếu cho trao đổi sản phẩm thì người thợ rừng, thợ mộc, thợ làm bánh xe, đóng thùng xe đều có đủ món để sống. Bây giờ có người hiếu thảo với cha mẹ, kính thuận với huynh trưởng, gia đạo của tiên vương, đem đạo đó ra truyền lại cho học giả (học giả ở đây theo nghĩa xưa chỉ có nghĩa là người học đạo) đời sau, mà lại không được cung cấp vật thực. Sao anh lại tôn trọng các thợ rừng, thợ mộc, thợ làm bánh xe, đóng thùng xe, mà khinh những bậc làm nhân làm nghĩa như vậy?

Ông cho rằng bậc hiền sĩ, dù chẳng lãnh chức vụ gì ở triều đình, chỉ thi hành và giảng điều nhân điều nghĩa thôi, để dạy đời và làm gương cho đời thì cũng đáng được nhà vua phải cung phụng mọi sự cần thiết rồi. Và nếu có việc cần tiền mà nhà vua tặng hàng chục, hàng trăm dát vàng thì cũng có thể nhận được; không cần tiền thì không nhận, phải giữ tiết tháo đừng để người ta mua chuộc mình bằng đồng tiền.

Sau cùng khi nhà vua muốn lựa bậc hiền tài để giao trách nhiệm thì phải rất cẩn thận: Các quan hầu cận đều cho người nào đó là bậc hiền tài thì đừng vội tin. Các quan đại phu đều cho người đó là bậc hiền tài thì cũng đừng vội tin. Người trong nước đều cho người đó là bậc hiền tài thì lúc đó mới xét. Xét rồi, thấy người đó quả là hiền tài thì lúc đó mới dùng (Lương Huệ Vương, hạ, bài 7).

Nguyễn Hiến Lê: Mạnh Tử, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2023, tr. 77-78.
Lên đầu trang