Mạnh Tử giảng: - Nếu anh không trao đổi sản phẩm, đem món dư của mình mà đổi lấy món mình thiếu thốn, thì nông dân sẽ thừa thãi lúa thóc, mà người đàn bà dệt vải sẽ dư vải. Nếu cho trao đổi sản phẩm thì người thợ rừng, thợ mộc, thợ làm bánh xe, đóng thùng xe đều có đủ món để sống. Bây giờ có người hiếu thảo với cha mẹ, kính thuận với huynh trưởng, gia đạo của tiên vương, đem đạo đó ra truyền lại cho học giả (học giả ở đây theo nghĩa xưa chỉ có nghĩa là người học đạo) đời sau, mà lại không được cung cấp vật thực. Sao anh lại tôn trọng các thợ rừng, thợ mộc, thợ làm bánh xe, đóng thùng xe, mà khinh những bậc làm nhân làm nghĩa như vậy?
Ông cho rằng bậc hiền sĩ, dù chẳng lãnh chức vụ gì ở triều đình, chỉ thi hành và giảng điều nhân điều nghĩa thôi, để dạy đời và làm gương cho đời thì cũng đáng được nhà vua phải cung phụng mọi sự cần thiết rồi. Và nếu có việc cần tiền mà nhà vua tặng hàng chục, hàng trăm dát vàng thì cũng có thể nhận được; không cần tiền thì không nhận, phải giữ tiết tháo đừng để người ta mua chuộc mình bằng đồng tiền.
Sau cùng khi nhà vua muốn lựa bậc hiền tài để giao trách nhiệm thì phải rất cẩn thận: Các quan hầu cận đều cho người nào đó là bậc hiền tài thì đừng vội tin. Các quan đại phu đều cho người đó là bậc hiền tài thì cũng đừng vội tin. Người trong nước đều cho người đó là bậc hiền tài thì lúc đó mới xét. Xét rồi, thấy người đó quả là hiền tài thì lúc đó mới dùng (Lương Huệ Vương, hạ, bài 7).
← Từ Điển Nhân Sinh
Khái niệm
Nghĩa
Định nghĩa
Danh từ · n.1
Điều được coi là hợp lẽ phải, làm khuôn phép cho cách xử thế của con người trong xã hội.
Vì nghĩa lớn. Trọng nghĩa khinh tài. Làm việc nghĩa.
Hoàng Phê: Từ điển tiếng Việt, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2026.
Danh từ · n.2
Quan hệ tình cảm thuỷ chung, phù hợp với những quan niệm đạo đức nhất định.
Nghĩa thầy trò. Ăn ở với nhau có nghĩa. Trả nghĩa.
Hoàng Phê: Từ điển tiếng Việt, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2026.
Nghĩa hiểu một cách đơn giản là Trách nhiệm, liên quan đến tánh người là tánh Danh.
“Thư viện khái niệm”, wit.edu.vn, truy cập ngày 09/08/2026.