Trang Chủ Về WPE Quỹ Đồng Hành Lan Tỏa Tri Thức Nhân Sinh Góc Nhìn Hoạt Động Phụng Sự Xã Hội Bản Tin Đại Sứ Đại Sứ WPE Thư Viện Từ Điển Nhân Sinh
← Từ Điển Nhân Sinh
Khái niệm

Nhận Thức

Định nghĩa

Danh từ

Quá trình hoặc kết quả phản ánh và tái hiện hiện thực vào trong tư duy; quá trình con người nhận biết, hiểu biết thế giới khách quan, hoặc kết quả của quá trình đó.

Nâng cao nhận thức. Có nhận thức đúng. Những nhận thức sai lầm.

Hoàng Phê: Từ điển tiếng Việt, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2026, tr. 902.

Động từ

Nhận ra và biết được, hiểu được.

Nhận thức được vấn đề. Nhận thức rõ khó khăn và thuận lợi.

Hoàng Phê: Từ điển tiếng Việt, Nxb. Hồng Đức, Hà Nội, 2026, tr. 902.

Nhận thức là quá trình phản ánh tích cực, tự giác và sáng tạo thế giới khách quan vào bộ óc người trên cơ sở thực tiễn mang tính lịch sử - xã hội. Chủ nghĩa duy vật biện chứng đưa ra những quan điểm chủ yếu về nhận thức: 1) Thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý thức của con người và loài người; 2) Không có cái gì mà con người không nhận thức được, chỉ có cái mà con người chưa nhận thức được; 3) Nhận thức là quá trình biện chứng, đi từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ tư duy trừu tượng đến thực tiễn. Nhận thức là quá trình đi từ chưa biết đến biết, từ biết ít đến biết nhiều hơn, từ chưa đầy đủ đến đầy đủ hơn nhưng không có giới hạn cuối cùng; 4) Nhận thức phải dựa trên cơ sở thực tiễn, lấy thực tiễn làm mục đích, tiêu chuẩn kiểm tra chân lý. Tri thức phải đưa trở về thực tiễn, vì mục đích của nhận thức là phục vụ thực tiễn để cải tạo hiện thực, thực tiễn có vai trò kiểm nghiệm tri thức; bổ sung tri thức mới trong giai đoạn mới của sự vật.

Nguyễn Đình Thuận: Thuật ngữ lý luận chính trị, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2023, tr. 278-279.

Lời Hay Ý Đẹp

1

Thế giới quan triết học của người Việt Nam mang tính phức hợp, được hình thành trên nền tảng văn hóa Đông Sơn, sau đó kết hợp với tư tưởng của Tam giáo, tư tưởng tư sản và chủ nghĩa Mác - Lênin. Khuynh hướng tư duy của người Việt thiên về các vấn đề xã hội, nhân sinh, tập trung lý giải các vấn đề chính trị - xã hội và luân lý, chú trọng đến giáo dục con người và đạo lý làm người hơn là quan tâm đến nhận thức luận hay bản thể luận về thế giới khách quan.

Người Việt thường tiếp cận các vấn đề từ những định đề có sẵn và vận dụng chúng vào thực tiễn, dẫn đến tư duy triết học có phần rời rạc, tản mạn, thiếu tính hệ thống và khái quát. Thế giới quan truyền thống không tránh khỏi những biểu hiện giáo điều, rập khuôn, chủ quan, thiên về kinh nghiệm và cảm tính.

Trần Đăng Sinh, Trần Thị Hà Giang, Nguyễn Thị Thùy: Giáo trình Lịch sử tư tưởng triết học Việt Nam và Tư tưởng triết học biện chứng Hồ Chí Minh, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, tr. 15.
Lên đầu trang