Có một câu hỏi Lam muốn bạn tự hỏi mình ngay lúc này: Điều gì bạn đang mong muốn nhất trong cuộc đời? Bạn muốn có nhiều tiền hơn? Muốn được yêu thương hơn? Muốn có một gia đình hạnh phúc? Muốn có những mối quan hệ tốt đẹp? Muốn mình giỏi hơn, tự tin hơn, có giá trị hơn? Hay bạn muốn trở thành một người có khả năng giúp đỡ được nhiều người?

Nếu được chọn một điều mình thật sự mong muốn, có lẽ mỗi người sẽ có một câu trả lời khác nhau. Nhưng có một câu hỏi thứ hai còn đáng suy ngẫm hơn: “Mình đã giúp bao nhiêu người có được điều mà mình đang mong muốn?”

Đây chính là điểm mà rất nhiều người chưa từng nhìn tới. Bởi vì khi mong muốn một điều gì đó, chúng ta thường nhìn về phía quả. Muốn có tiền → tìm cách kiếm tiền. Muốn được yêu thương → mong người khác yêu thương mình. Muốn được tôn trọng → mong người khác công nhận mình. Muốn có mối quan hệ tốt → mong người khác thay đổi cách cư xử. Muốn mình giỏi → đi tìm thêm kiến thức.

Nhưng nếu nhìn sâu hơn vào nhân duyên quả, chúng ta sẽ bắt đầu đặt một câu hỏi hoàn toàn khác: “Điều gì đang tạo ra kết quả mà tôi đang có?”

Và từ đó, một tư duy mới bắt đầu xuất hiện: Thay vì chỉ mong nhận được điều mình muốn, hãy bắt đầu tạo ra điều đó cho người khác.

Bạn muốn được yêu thương? Hãy trở thành người biết yêu thương. Bạn muốn được lắng nghe? Hãy học cách lắng nghe người khác. Bạn muốn được thấu hiểu? Hãy tập hiểu người trước khi mong người hiểu mình. Bạn muốn có những mối quan hệ tốt đẹp? Hãy trở thành người có khả năng tạo ra những mối quan hệ tốt đẹp. Bạn muốn mình giỏi? Hãy bắt đầu chia sẻ những gì mình đang học và giúp một người khác hiểu được nó. Bạn muốn có giá trị? Hãy tạo ra giá trị cho người khác.

Đó là lúc chúng ta bắt đầu chuyển từ tâm thế “tôi muốn nhận” sang “tôi muốn tạo ra”. Và chính sự chuyển đổi đó làm thay đổi cách một người sống.

Có một câu Lam rất tâm đắc: “Mình muốn giỏi cái gì, mình phải đi chia sẻ cái đó. Không phải mình giỏi rồi mình mới đi chia sẻ, mà phải chia sẻ rồi mới giỏi.”

Thoạt nghe, có thể chúng ta sẽ thấy điều này ngược đời. Bởi vì thông thường, chúng ta nghĩ: “Đợi tôi giỏi rồi tôi mới nói.” “Đợi tôi có kết quả rồi tôi mới chia sẻ.” “Đợi tôi đủ kiến thức rồi tôi mới giúp người khác.” “Đợi tôi hoàn hảo rồi tôi mới xuất hiện.”

Nhưng nếu cứ chờ đến khi đủ giỏi, đủ hoàn hảo, đủ tự tin, đủ mọi thứ… thì rất có thể chúng ta sẽ chờ mãi. Bởi vì năng lực không phải lúc nào cũng xuất hiện trước hành động. Rất nhiều khi, chính hành động mới tạo ra năng lực.

Bạn học một điều. Bạn thử làm. Bạn chia sẻ lại. Người khác đặt câu hỏi. Bạn nhận ra mình chưa hiểu đủ. Bạn quay lại học sâu hơn. Bạn thử lại. Bạn có trải nghiệm mới. Bạn điều chỉnh cách làm. Rồi bạn lại chia sẻ.

Cứ như vậy: Học → Làm → Chia sẻ → Phản hồi → Điều chỉnh → Hiểu sâu hơn → Tiếp tục trao đi.

Đó không chỉ là một cách học. Đó là một cách trưởng thành.

Bởi vì có một khoảng cách rất lớn giữa “biết” và “làm được”. Bạn có thể đọc rất nhiều sách nhưng chưa chắc đã sống được điều mình đọc. Bạn có thể học rất nhiều về tình yêu nhưng chưa chắc đã biết yêu. Bạn có thể học về giao tiếp nhưng chưa chắc đã biết lắng nghe. Bạn có thể học về tài chính nhưng chưa chắc đã biết tạo ra và quản trị giá trị. Bạn có thể học về nhân sinh nhưng nếu chưa đưa những điều mình học vào đời sống thì tri thức vẫn chỉ đang nằm ở tầng thông tin.

Chỉ khi đem tri thức đi sống, đi trải nghiệm, đi chia sẻ và đi tạo giá trị cho người khác, chúng ta mới bắt đầu biến thông tin thành hiểu biết, hiểu biết thành năng lực, năng lực thành giá trị.

Vì vậy, nếu Lam nói: “Muốn giỏi điều gì, hãy đi chia sẻ điều đó.” Thì không có nghĩa là chúng ta phải giả vờ mình đã giỏi.

Mà ngược lại. Hãy trung thực với vị trí của mình: “Đây là điều tôi đang học.” “Đây là điều tôi đang trải nghiệm.” “Đây là điều tôi đã thực hành.” “Đây là điều tôi nhận ra.” “Đây là điều tôi chưa biết và tôi đang tiếp tục tìm hiểu.”

Khi đó, việc chia sẻ không còn là việc chứng minh rằng “tôi giỏi”, mà trở thành một hành trình: “Tôi học vì tôi muốn có thể giúp được nhiều người hơn.”

Đây chính là điều Thuý Lam gọi là học vì vạn người.

Nếu học chỉ để biết, chúng ta có thể tích lũy rất nhiều kiến thức. Nhưng nếu học để giúp người khác, mỗi kiến thức sẽ bắt đầu có một mục đích khác.

Ta không còn hỏi: “Tôi biết thêm được gì?” mà bắt đầu hỏi: “Điều này có thể giúp được ai?”

Không còn chỉ hỏi: “Tôi đã hiểu chưa?” mà hỏi thêm: “Tôi có thể giúp một người khác hiểu điều này rõ hơn không?”

Và chính câu hỏi đó khiến chúng ta học sâu hơn.

Bởi vì khi chỉ học cho mình, đôi khi chúng ta có thể dễ dàng bỏ qua những phần chưa hiểu. Nhưng khi muốn truyền đạt cho người khác, chúng ta buộc phải làm rõ khái niệm, phải biết mình đang nói gì, phải biết nói như thế nào, phải biết người nghe đang ở đâu, phải biết họ đang gặp vấn đề gì và phải biết điều gì có thể thực sự giúp họ.

Trong quá trình đó, chính người chia sẻ cũng được trưởng thành.

Đó là lý do Lam nhìn quảng bá không đơn thuần là việc làm cho người khác biết đến mình.

Quảng bá sâu hơn là: Đưa một giá trị đến đúng người đang cần giá trị đó.

Nếu Lam có một điều tốt mà không ai biết đến, điều tốt ấy rất khó tạo ra tác động. Nếu một phương pháp có thể giúp một người thay đổi nhưng người đang cần nó chưa từng nghe tới, thì giá trị vẫn chưa được trao đi.

Vì vậy, quảng bá không nhất thiết phải bắt đầu bằng: “Hãy nhìn tôi.” Mà có thể bắt đầu bằng: “Tôi có điều gì có thể giúp bạn?”

Sự thay đổi chỉ vài chữ này thôi nhưng thay đổi hoàn toàn tâm thế.

Một bên là muốn được nhìn thấy. Một bên là muốn tạo giá trị. Một bên tập trung vào mình. Một bên tập trung vào người nhận giá trị.

Và khi tâm thế thay đổi, cách mình nói cũng thay đổi. Cách mình học cũng thay đổi. Cách mình xuất hiện cũng thay đổi. Cách mình xây dựng nhân hiệu cũng thay đổi.

Bởi vì cuối cùng, người khác không cần biết chúng ta học bao nhiêu. Họ cần biết: “Bạn có thể giúp tôi điều gì?”

Đây cũng là lý do Lam tin rằng, muốn xây dựng một nhân hiệu có giá trị, chúng ta không nên bắt đầu bằng việc cố gắng làm cho mình trở nên thật lớn.

Hãy bắt đầu bằng việc giúp một người thật cụ thể.

Một người đang mất phương hướng. Một người đang gặp khó khăn trong mối quan hệ. Một người đang không hiểu chính mình. Một người đang loay hoay với công việc. Một người đang áp lực về tài chính. Một người đang có một kết quả chưa như ý nhưng chưa nhìn thấy gốc rễ phía sau.

Nếu hôm nay mình giúp được một người nhìn ra thêm một điều, ngày mai giúp thêm một người khác, rồi một người khác nữa… Giá trị sẽ dần được tích lũy. Nhân hiệu cũng dần được hình thành.

Không phải bằng cách nói mình có giá trị, mà bằng cách liên tục tạo ra giá trị.

Và đó chính là tinh thần của cần mẫn.

Cần mẫn không nhất thiết là làm điều gì thật lớn. Đôi khi chỉ là: Đơn giản. Vui vẻ. Tin tưởng. Nhẹ nhàng. Thường xuyên. Dụng tâm.

Mỗi ngày chia sẻ một điều có ích. Mỗi ngày giúp một người hiểu thêm một điều. Mỗi ngày thực hành thêm một chút. Mỗi ngày quan sát lại chính mình. Mỗi ngày gieo thêm một nhân tốt.

Không cần phải biết toàn bộ con đường mới bước bước đầu tiên. Bởi vì rất nhiều điều chúng ta chỉ có thể hiểu sau khi đã bước đi.

Có một nỗi sợ rất lớn khiến nhiều người không dám quảng bá: “Tôi chưa đủ giỏi.”

Nhưng Lam muốn hỏi: Đủ giỏi là bao nhiêu mới được bắt đầu?

Và ai sẽ xác nhận rằng bạn đã đủ?

Nếu hôm nay bạn biết nhiều hơn một người ở một lĩnh vực nào đó, bạn hoàn toàn có thể chia sẻ điều mình biết một cách trung thực. Không phải đứng ở vị trí của người hoàn hảo, mà đứng ở vị trí của một người đang học và đang trao đi.

Bạn không cần phải nói: “Tôi biết tất cả.”

Bạn chỉ cần nói: “Đây là điều tôi đã học, đã trải nghiệm và tôi tin rằng nó có thể hữu ích với bạn.”

Đó là sự chân thật.

Và sự chân thật luôn là nền tảng quan trọng của một hành trình lâu dài.

Khi đó, quảng bá không còn là một việc phải làm để có người biết đến mình. Quảng bá trở thành một phần của sự nghiệp tích lũy.

Mỗi lần chia sẻ là một lần gieo một hình ảnh. Mỗi lần giúp đỡ là một lần tạo thêm một mối liên kết. Mỗi lần trao giá trị là một lần mình thực hành chính điều mình đang học.

Và nếu nhìn dưới góc độ nhân duyên quả, chúng ta sẽ thấy một điều rất thú vị:

Những gì mình mong muốn nhận được trong tương lai có thể bắt đầu bằng những gì mình chủ động trao đi hôm nay.

• Muốn có người đồng hành → hãy trở thành người biết đồng hành.
• Muốn có người nâng đỡ → hãy học cách nâng đỡ.
• Muốn được tin tưởng → hãy sống đáng tin cậy.
• Muốn được yêu thương → hãy gieo yêu thương.
• Muốn được công nhận → hãy tạo ra giá trị.
• Muốn có một đời sống tốt đẹp hơn → hãy bắt đầu tạo ra những nguyên nhân tương ứng với đời sống đó.

Đây không phải là một công thức để “đổi chác” với cuộc đời. Không phải: “Tôi giúp người này thì người kia nhất định phải trả lại cho tôi.”

Nếu sống như vậy, việc cho đi lại trở thành một hình thức giao dịch.

Nhân duyên sâu hơn nằm ở chỗ: Mình trở thành người có khả năng tạo ra điều mà mình mong muốn nhìn thấy trong cuộc đời.

Khi mình gieo một hạt giống, mình không thể ép cây mọc ngay ngày mai. Nhưng nếu không gieo, chắc chắn sẽ không có mùa quả đó.

Vì vậy, thay vì mỗi ngày nhìn vào kết quả và hỏi: “Bao giờ tôi mới có?” Có lẽ chúng ta nên bắt đầu hỏi: “Hôm nay tôi đã gieo gì?”

• Hôm nay tôi đã gieo sự tử tế chưa?
• Đã gieo một lời nói làm người khác được nâng lên chưa?
• Đã gieo một kiến thức hữu ích chưa?
• Đã giúp ai đó nhìn thấy chính họ rõ hơn chưa?
• Đã tạo ra giá trị gì?
• Đã trở thành người mà mình mong muốn gặp ở người khác chưa?

Bởi vì đôi khi, thứ chúng ta đang tìm kiếm bên ngoài lại chính là thứ chúng ta cần bắt đầu xây dựng từ bên trong.

• Bạn muốn người khác hiểu mình? Hãy bắt đầu học cách hiểu người.
• Bạn muốn người khác thay đổi? Hãy bắt đầu nhìn lại cách mình đang tạo ra mối quan hệ đó.
• Bạn muốn cuộc sống có nhiều điều tốt đẹp hơn? Hãy bắt đầu trở thành người tạo ra nhiều điều tốt đẹp hơn.
• Và bạn muốn mình trở thành một người có giá trị? Đừng chỉ cố chứng minh giá trị của mình. Hãy tạo giá trị mỗi ngày.

Đến một lúc nào đó, bạn sẽ nhận ra:

Nhân hiệu không được xây bằng những gì mình nói về mình. Nhân hiệu được xây bằng những giá trị người khác thực sự nhận được từ mình.

Và nhân duyên cũng không chỉ được tạo nên vào những ngày mình cần người khác.

Nó được tạo nên từ những ngày mình chưa cần gì cả nhưng vẫn sẵn lòng trao đi.

Đừng đợi đến lúc cuộc đời “đổ mưa” mới đi tìm người che ô.

Hãy gieo những nhân duyên đẹp ngay từ những ngày trời còn nắng.

Đừng đợi đến khi cần sự giúp đỡ mới bắt đầu xây dựng mối quan hệ.

Đừng đợi đến khi mất phương hướng mới bắt đầu học cách hiểu mình.

Đừng đợi đến khi kết quả chưa như ý mới bắt đầu nhìn lại gốc rễ.

Và cũng đừng đợi đến khi mình “đủ giỏi” mới bắt đầu trao đi.

Hãy học rồi chia sẻ. Hãy làm rồi trải nghiệm. Hãy trải nghiệm rồi đúc kết. Hãy đúc kết rồi tiếp tục trao đi.

Cứ như vậy, tri thức được sống. Giá trị được tạo ra. Năng lực được hình thành. Nhân duyên được tích lũy. Và chính mình cũng từng ngày trở thành một con người khác.

Có lẽ câu hỏi quan trọng nhất không phải là:

“Tôi muốn cuộc đời cho tôi điều gì?”

Mà là:

“Tôi đang trở thành người như thế nào để có thể tạo ra điều đó cho cuộc đời?”

Bạn muốn điều gì?

Hãy bắt đầu giúp người khác có điều đó.

• Bạn muốn được yêu thương? Hãy gieo yêu thương.
• Bạn muốn được thấu hiểu? Hãy học cách hiểu người.
• Bạn muốn có giá trị? Hãy tạo giá trị.
• Bạn muốn mình giỏi? Hãy chia sẻ và thực hành điều mình đang học.
• Bạn muốn có những mối quan hệ tốt đẹp? Hãy trở thành một người biết kiến tạo mối quan hệ tốt đẹp.

Bởi vì đôi khi, quả mà chúng ta đang tìm kiếm không nằm ở phía trước. Nó đang được tạo nên từ chính những hạt giống mình gieo xuống mỗi ngày.

Lam là Sophia Thuý Lam – Cố vấn nhân sinh.

Lam đồng hành cùng những người mong muốn Hiểu mình – Hiểu người – Hiểu nhân duyên quả, nhìn sâu vào gốc rễ của những kết quả chưa như ý trong nội tâm, mối quan hệ, gia đình, công việc và tài chính, từ đó khai mở nhận thức và kiến tạo một đời sống hài hòa hơn.

Và nếu hôm nay Lam chỉ muốn gửi đến bạn một câu hỏi, thì đó là:

Điều bạn đang mong muốn nhất trong cuộc đời… Bạn đã bắt đầu giúp bao nhiêu người có được điều đó?

Biết đâu, chính nơi bạn bắt đầu trao đi… lại là nơi cuộc đời bắt đầu trao lại cho bạn.

Muốn điều gì, hãy giúp người khác có điều đó.

Gieo nhân lành – tạo giá trị – tích lũy nhân duyên – kiến tạo hạnh phúc nhân sinh.