Con Người Của Xã Hội Tương Lai

Ngọc Anh từng được Thầy chuyển giao rằng: trong công cuộc phát triển chung của đất nước, mỗi người có hai lựa chọn.

Một là đứng im chờ đợi. Cứ để đất nước tự phát triển, còn mình đứng ngoài, chờ đến khi đất nước thay đổi, phát triển rồi thì mình hưởng thụ, thừa hưởng tinh túy.

Hai là nhúng mình vào. Nhúng mình vào sự phát triển của quốc gia dân tộc, đi cùng thời cuộc, cùng đưa đất nước phát triển.

Đến đây, Ngọc Anh có một nghi vấn:

- Vậy thì làm thế nào để nhúng mình vào cho đúng đây?

Sau này mới ngộ ra rằng mình cần phải rõ đã, rõ xem đất nước mình sẽ đi về đâu.

Phải rõ đất nước đi về đâu, thì mới biết mình cần làm gì cho phù hợp.

Đất Nước Mình Đang Đi Về Đâu?

Ngọc Anh quan sát rất nhiều người mong muốn được nhúng mình vào sự phát triển của quốc gia, mong muốn đồng hành với Chính phủ, mong muốn làm được điều gì đó cho đất nước. Nhưng nhiều khi làm mãi cũng không thấy ai ngó nghiêng gì, rồi có khi còn sinh ra cái tâm oán trách, và cuối cùng quyết định thôi, không làm gì thêm nữa.

Ngọc Anh tin rằng Nhà nước rất ghi nhận cái mong muốn, cái khao khát cống hiến của mỗi người. Ngọc Anh càng tin rằng mỗi con người đều có lòng tốt. Bởi sẵn trong huyết quản của người Việt Nam đã có tinh thần đại đồng, tinh thần một người vì mọi người.

Tuy nhiên, nếu một người không thực sự biết Chính phủ đang định hướng thế nào, đang muốn phát triển xã hội ra sao, mà cứ làm theo quan điểm cá nhân của mình, thì nhìn bề ngoài tưởng là giúp sức, nhưng về mặt dài hạn nhiều khi lại không có lợi cho quốc gia dân tộc. Lòng tốt đặt sai chỗ thì vừa lãng phí nguồn lực xã hội, vừa khiến nội tâm con người nhiều khi cũng chẳng được vui.

Nên thay vì lãng phí công sức, chúng ta cần nắm cho thật rõ một điều: con đường mà đất nước ta đang đi là con đường đi lên chủ nghĩa xã hội.

Vậy thì chủ nghĩa xã hội hình hài ra sao? Cũng thật may mắn cho chúng ta, đến thời điểm này đã có một nhận thức tổng quát về nó:

Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân Việt Nam đang phấn đấu xây dựng là một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; do nhân dân làm chủ; có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp; có nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện; các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp đỡ nhau cùng phát triển; có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo; có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới.

Nguồn: Nguyễn Phú Trọng, Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2023, tr. 22.

Vậy chúng ta cần làm gì để thực sự trở thành một phần của xã hội tương lai đó?

Con Người Của Xã Hội Tương Lai

Từ rất sớm, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ ra cái gốc của vấn đề. Trong bài nói tại Hội nghị bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo các cấp toàn miền Bắc năm 1961, Người khẳng định:

Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, trước hết cần có những con người xã hội chủ nghĩa.

Nguồn: Hồ Chí Minh, "Xây dựng những con người của chủ nghĩa xã hội" (1961), in trong Hồ Chí Minh Toàn tập, tập 13, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2011.

Bác nói rõ thêm, đó là những con người "có tư tưởng và tác phong xã hội chủ nghĩa" - có ý thức làm chủ, có tinh thần tập thể, sống theo lẽ mình vì mọi người, mọi người vì mình.

Câu ấy nghe qua tưởng đơn giản, nhưng thật ra là cả một mối quan hệ nhân quả. Xã hội xã hội chủ nghĩa không tự nhiên mà có. Nó phải được dựng nên bởi chính những con người tương xứng với nó. Có con người của xã hội chủ nghĩa thì mới có xã hội chủ nghĩa.

Vậy con người của xã hội tương lai là con người như thế nào? Điều mà Bác đặt nền từ năm 1961, đến nay đã được kế thừa và diễn đạt đầy đủ hơn cho thời đại mới:

Về con người, con người trong xã hội chủ nghĩa được xây dựng theo những nguyên tắc, phương thức mới; đó là "con người xã hội chủ nghĩa", con người có đầy đủ tố chất về năng lực, phẩm chất, đạo đức, lối sống cao đẹp để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa.

Nguồn: Vũ Trọng Lâm (Chủ biên), Nhận thức lý luận về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam qua các tác phẩm của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng, Nxb. Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2024, tr. 74.

Bắt Đầu Từ Chính Mình

Vậy thì bắt đầu từ đâu bây giờ? Bắt đầu từ chính mỗi chúng ta.

Muốn có những con người của xã hội tương lai, thì chính chúng ta phải là những con người đầu tiên, tự mình trở thành những người như thế trước đã. Rồi từ mình mà mở rộng ra: trong chính gia đình mình, trong doanh nghiệp của mình, trong tổ chức của mình, trong cộng đồng của mình. Cứ như thế mà hình thành nên những nhóm con người của tương lai - những nhóm con người xã hội chủ nghĩa.

Nói về con người của xã hội chủ nghĩa, V.I. Lênin đã hình dung từ rất sớm. Kế thừa quan điểm của bậc tiền bối về "làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu", ông nhấn mạnh:

Làm hết năng lực, hưởng theo nhu cầu, nghĩa là khi người ta đã rất quen tôn trọng những quy tắc cơ bản của đời sống chung trong xã hội, và năng suất lao động của người ta đã lên cao đến mức người ta sẽ tự nguyện làm hết năng lực.

Nguồn: V.I. Lênin, Toàn tập, Nxb. Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2006, t.36, tr. 382.

"Tự nguyện làm hết năng lực" nghe thì tưởng chỉ là làm nhiều, nhưng bên trong nó là cả một cảnh giới khác.

Có hai kiểu người. Một người nếu nghĩ rằng mình đang làm nhiều lắm, làm được nhiều việc lắm rồi thì ngay trong khoảnh khắc nghĩ như thế, cơ thể họ đã thấy mệt, thấy đuối, thấy cần phải nghỉ ngơi ít hôm rồi mới làm tiếp được.

Còn người thật sự làm hết năng lực thì ngược lại: họ luôn thấy mình vẫn chưa làm được gì nhiều. Họ lấy công việc làm niềm vui. Mỗi ngày họ đều tư duy làm sao để tối ưu hơn, việc hôm nay làm mất hai tiếng, thì hôm sau làm sao chỉ còn một tiếng, để phần thời gian dôi ra ấy lại tạo thêm được nhiều giá trị hơn nữa.

Lời Tri Ân

Có nơi nào như Đất nước chúng ta

Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ

Khi giặc đến vạn người con quyết tử

Cho một lần Tổ quốc được sinh ra.

- Nguyễn Việt Chiến -

Hôm nay là ngày 27 tháng 7 - Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Nhân ngày này, con xin gửi bài viết như một lời tri ân sâu sắc tới các anh hùng liệt sĩ, tới anh linh của bao thế hệ cha ông đã ngã xuống, tới hồn thiêng sông núi của đất nước này.

Đất nước hôm nay, cái tương lai mà chúng con đang được góp phần dựng xây, là bởi đã có ngàn vạn người con quyết tử cho Tổ quốc được sinh ra. Chúng con hiểu, được sống trong hòa bình để bàn về tương lai đã là một ân đức lớn.

Bài viết này, con biết vẫn còn nhiều phần chưa trọn, còn nhiều điều cần viết cho tốt hơn. Nhưng trong ngày hôm nay, con xin nỗ lực gửi tới các anh hùng liệt sĩ một lời tri ân. Và con tự nhủ với lòng mình: phải tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, phải luôn trăn trở để tiếp nối cho được di sản của cha ông, di sản trường tồn mà các thế hệ đi trước đã đánh đổi bằng máu xương để trao lại.

Chúng con xin nguyện trở thành những con người của xã hội tương lai, để không phụ công những người đã ngã xuống cho hôm nay.