HỌC - GẮN LIỀN VỚI KIẾN THỨC và TƯ DUY
“Phần lớn mọi người nghĩ học gắn liền với
kiến thức mà không nghĩ đến tư duy” (GS Nguyễn Cảnh Toàn)
Từ những năm 1960, khi “dạy
học truyền thụ một chiều” đang phổ biến thì GS Nguyễn Cảnh Toàn - người có tư tưởng đi ngược với lối mòn, đưa
ra quan điểm “biến quá trình đào tạo thành tự đào tạo”.
Với triết lý “nội lực là quyết định,
ngoại lực là hỗ trợ”, GS Toàn có niềm tin vào khả năng tự học của mỗi người,
có quan hệ mật thiết với phát triển tư duy. Ông đề ra cách học "sáu mọi”,
bao gồm: học mọi nơi, học mọi lúc, học mọi vấn đề, học mọi người, học bằng mọi
cách, học trong mọi hoàn cảnh.
GS Toàn có nhận xét: phần lớn mọi người nghĩ học gắn liền với
kiến thức mà không nghĩ đến tư duy. Khi nói đến khoa học, hầu hết chỉ nêu khoa
học tự nhiên và khoa học xã hội mà quên mất khoa học tư duy. Kiến thức này chỉ
có ở môn Triết học thuộc bậc đại học nhưng hầu hết sinh viên chỉ học đối phó.
Nhiều nhà Toán học chỉ biết làm toán, không biết vận dụng tư duy trong luận án
của mình.
Thực tế, tư duy sẽ dẫn đến những
khái niệm như quan điểm, tư tưởng, thế giới quan, nhân sinh quan, phương pháp
luận và những phẩm chất như tư duy độc lập, bản lĩnh kiên trì chân lý, thính nhạy
với các quy luật… Việc
dạy và học trong nhà trường của Việt Nam chưa qua khỏi học kiến thức, còn xa mới
vượt lên đến những bậc thang trừu tượng ở trên kiến thức và do đó việc nắm kiến
thức cũng thiếu chiều sâu.
GS Đinh Quang Báo chia sẻ: “Với GS Toàn, tư duy là một môn học
trong nhà trường. Tư duy và nhân cách quan trọng hơn kiến thức”. Tư tưởng của ông phát triển từ quan
niệm của thiên tài Einstein, nếu chỉ cần sự kiện và thông tin thì chẳng cần có
nhà trường như ngày nay. Nhiệm vụ của nhà trường là giúp các em học về tư duy
và cọ xát với thực tế”.
Và như vậy, chúng ta đưa một tri thức mới đến
người nghe – cũng cần giúp người nghe “Nâng tầm nhận thức Tư duy”. Từ đó, giúp
họ dần dần hình thành năng tự tự chiếm lĩnh kiến thức !
Giáo sư, Viện sĩ Nguyễn Cảnh
Toàn (1926–2017) để lại một di sản đồ sộ với hơn 26 đầu sách và 650 bài báo
khoa học trải rộng trên hai lĩnh vực cốt lõi là Toán học và Giáo dục.
Trân trọng tri ân những sáng tạo khoa học và đóng
góp của Giáo sư, Viện sĩ với nền giáo dục nước nhà!
Tài liệu
tham Khảo:
1/ Nguyễn Cảnh
Toàn (Chủ biên) và nnk (1977), Quá
trình dạy - Tự học,
Nhà xuất bản Giáo dục.
2/ Nguyễn Cảnh
Toàn (Chủ biên) và nnk (2002), Tuyển tập tác phẩm bàn về giáo dục Việt Nam, NXB
Lao Động.
3/ https://giaoducthoidai.vn/giao-su-nguyen-canh-toan-nha-giao-duc-mang-tam-thoi-dai-post233653.html
Giáo sư Nguyễn Cảnh Toàn – nhà giáo dục mang tầm thời đại
4/ https://vnexpress.net/gs-nguyen-canh-toan-nha-giao-duc-di-truoc-thoi-dai-3649062.html:
GS Nguyễn Cảnh Toàn, nhà giáo dục đi trước thời đại.
Bình Luận (0)