Đôi khi, một câu hỏi thoảng qua trong đời sống thường nhật lại chính là chiếc chìa khóa mở ra cánh cửa thấu suốt về sự vận hành của nghiệp quả. Chúng ta thường nghe lời răn dạy: "Lấy ân báo oán". Vậy nếu dùng sự bao dung để hóa giải oán hờn, thì khi nhận được ân tình, chúng ta phải lấy gì để báo đáp?
Để tìm câu trả lời, chúng ta hãy cùng bước vào một khoảng rỗng lặng để nhìn thấu bản chất của sự cho - nhận.
Bát Cháo Ấm Và Trạm Phát Sóng Ân Tình
Có một câu chuyện ẩn dụ về một gã ăn mày kiệt sức trong đêm đông lạnh giá. Một vị tu sĩ đi ngang qua, không ngần ngại cởi chiếc áo choàng duy nhất của mình đắp cho gã, và đút cho gã một bát cháo nóng. Nhờ ân tình cứu mạng đó, gã ăn mày sống sót, thức tỉnh và nỗ lực vươn lên thành một thương nhân giàu có.
Ngày quay lại tìm ân nhân, vị thương nhân mang theo một rương vàng ròng rực rỡ, thành kính nói: "Ngài đã dùng ân cứu mạng tôi, nay tôi xin dùng trọn vẹn gia tài này để báo đáp."
Vị tu sĩ tĩnh lặng mỉm cười, nhẹ nhàng khước từ rương vàng và đáp: "Ngày đó, ta cứu con không phải để gieo một khoản nợ cho tương lai. Nếu con thực sự muốn báo ân bát cháo và chiếc áo ấm đó, đừng trả nó cho ta. Hãy mang gia tài của con, đi tìm những con người đang co ro trong đêm tuyết lạnh ngoài kia và sưởi ấm cho họ. Khi con làm được điều đó, ân tình này đã được báo đáp trọn vẹn nhất."
Nếu một ai đó nhận được sự giúp đỡ và chỉ chăm chăm tìm mọi cách để trả lại đúng bằng vật chất cho người đã cho mình, thì đó mới chỉ là sự sòng phẳng của thế gian, là sự trao đổi mang tính "có vay có trả". Sự sòng phẳng ấy vô tình làm giới hạn đi dòng chảy tự nhiên của tình yêu thương.
Cắt Đứt Sợi Dây Dính Mắc Nội Tâm
Khi quan sát dưới lăng kính của sự tỉnh giác, chúng ta sẽ thấy "Oán" và "Ân" đều có thể trở thành những sợi dây vô hình trói buộc sự tự do của nội tâm, nếu chúng ta không biết cách ứng xử với chúng.
-
Với Oán: Khi một ai đó gieo rắc sự tổn thương, nếu người nhận dùng sân hận để đáp trả, sợi dây oán nghiệp sẽ càng thắt chặt, kéo theo bao khổ đau dai dẳng. Việc chúng ta giữ bình tâm, dùng sự bao dung (Lấy Ân báo Oán) chính là nhát kiếm trí tuệ cắt đứt sợi dây dính mắc đó, trả lại sự tự do cho chính nội tâm mình.
-
Với Ân: Khi một người nào đó nhận được ân tình (sự hy sinh của gia đình, sự dẫn dắt của minh sư), nếu trong lòng họ luôn ôm giữ một áp lực vô hình rằng "tôi mắc nợ người này, tôi phải trả cho bằng được", họ lại đang tự tạo ra một sợi dây dính mắc mới. Sự mắc nợ khiến nội tâm mất đi trạng thái cân bằng.
Lấy Sự "Thức Tỉnh" Và "Lưu Truyền" Để Báo Ân
Những người thầy vĩ đại hay những ân nhân đích thực khi trao đi tri thức và cơ hội, họ chưa bao giờ mong cầu chúng ta phải quay lại quỵ lụy hay phụng sự cá nhân họ.
Cách báo ân trọn vẹn nhất, đẹp đẽ nhất chính là chúng ta tự mình Thức tỉnh. Chúng ta dùng chính sự thấu suốt của bản thân, dùng sự rỗng lặng và nghị lực được tôi luyện qua nghịch cảnh để tiếp tục trở thành một ngọn đèn soi đường cho hàng vạn nhân duyên khác.
Ánh sáng không bao giờ đòi hỏi chiếc gương phải phản chiếu lại chính nó. Ánh sáng chỉ mong chiếc gương hãy hắt tia sáng đó đi xa hơn, len lỏi vào những góc khuất tối tăm nhất của vạn vật. Chúng ta không trả nợ cho một cá nhân, chúng ta trả ơn cho toàn bộ môi trường và vạn vật xung quanh bằng cách tiếp tục lưu truyền dòng chảy thiêng liêng ấy.
Đúc Kết Hiện Thực
Trục nhân quả của nội tâm vô cùng tĩnh lặng: Lấy sự bao dung, trân trọng biết ơn để hóa giải những bất như ý. Và lấy sự chuyển hóa, sự phụng sự vô ngã để báo đáp những ân tình. Chúng ta không nắm giữ điều gì cho riêng mình, mà biến bản thân thành một trạm trung chuyển, để ánh sáng của sự an vui được lan tỏa đến tận cùng.



Dạ biết ơn thầy Nhân chia sẻ câu chuyện ý nghĩa lại có kèm cả giải nghĩa để người mới đọc cũng đơn giản nhận. Em ngóng các bài tiếp theo của thầy ạ